Cộng chữ số hàng chục với chữ số hàng đơn vị của một con số, lấy hàng đơn vị của kết quả: đó là “tổng” của con số ấy trong cách nói của dân chơi đề. Số 23 có tổng 5 vì 2 + 3 = 5; số 78 cũng có tổng 5 vì 7 + 8 = 15, bỏ hàng chục còn 5. “Đề tổng 5” là dàn gồm tất cả những số có tổng bằng 5. Cách chia này cho ra 10 tổng, từ 0 đến 9, mỗi tổng đúng 10 số, nên xác suất để đề rơi vào một tổng bất kỳ là 10% mỗi kỳ.
Bảng đủ 10 tổng
| Tổng | 10 số trong dàn |
|---|---|
| 0 | 00, 19, 28, 37, 46, 55, 64, 73, 82, 91 |
| 1 | 01, 10, 29, 38, 47, 56, 65, 74, 83, 92 |
| 2 | 02, 11, 20, 39, 48, 57, 66, 75, 84, 93 |
| 3 | 03, 12, 21, 30, 49, 58, 67, 76, 85, 94 |
| 4 | 04, 13, 22, 31, 40, 59, 68, 77, 86, 95 |
| 5 | 05, 14, 23, 32, 41, 50, 69, 78, 87, 96 |
| 6 | 06, 15, 24, 33, 42, 51, 60, 79, 88, 97 |
| 7 | 07, 16, 25, 34, 43, 52, 61, 70, 89, 98 |
| 8 | 08, 17, 26, 35, 44, 53, 62, 71, 80, 99 |
| 9 | 09, 18, 27, 36, 45, 54, 63, 72, 81, 90 |
Mười dòng, mỗi dòng mười số, cộng lại đủ 100 và không số nào nằm ở hai dòng. Đây là điểm khác với đề chạm, nơi một con số thường thuộc hai chạm cùng lúc.
Vì sao tổng nào cũng đúng 10 số
Chọn trước một chữ số hàng chục bất kỳ, chẳng hạn 7. Muốn tổng bằng 5 thì hàng đơn vị bắt buộc là 8, vì 7 + 8 = 15. Không có lựa chọn thứ hai. Lập luận ấy đúng với cả mười chữ số hàng chục: mỗi đầu số có đúng một đuôi cho ra tổng mong muốn. Mười đầu, mỗi đầu một số, thành mười số.
Nhìn theo cách khác: trong mỗi dòng của bảng, mười số có mười hàng chục khác nhau (0 đến 9) và mười hàng đơn vị khác nhau. Một dàn tổng vì thế luôn chứa đúng một số của mỗi đầu và đúng một số của mỗi đuôi.
Có một chi tiết nhỏ dễ kiểm bằng mắt: số kép chỉ nằm ở các tổng chẵn. Số kép có hai chữ số giống nhau nên phép cộng luôn ra số chẵn (0, 2, 4… 18). Tổng 0 có 00 và 55, tổng 2 có 11 và 66, tổng 4 có 22 và 77, tổng 6 có 33 và 88, tổng 8 có 44 và 99. Các tổng lẻ không có số kép nào.
Tổng “cắt hàng chục” và tổng thật: hai thứ khác nhau
Nếu giữ nguyên kết quả phép cộng, không bỏ hàng chục, thì tổng chạy từ 0 (số 00) đến 18 (số 99) và các nhóm không còn đều nhau:
| Tổng thật | Số lượng con | Ví dụ |
|---|---|---|
| 0 | 1 | 00 |
| 5 | 6 | 05, 14, 23, 32, 41, 50 |
| 9 | 10 | 09, 18, 27 … 90 |
| 15 | 4 | 69, 78, 87, 96 |
| 18 | 1 | 99 |
Tổng thật bằng 9 có nhiều con nhất, 10 con, còn hai đầu mút chỉ có 1 con. Khi gộp theo hàng đơn vị, nhóm tổng thật 5 (6 con) nhập với nhóm tổng thật 15 (4 con) thành đủ 10 con của “tổng 5” trong bảng trên. Tổng 9 là trường hợp duy nhất không phải gộp, vì tổng thật 19 không tồn tại.
Một số bài viết liệt kê “tổng 5” chỉ gồm sáu số 05, 14, 23, 32, 41, 50. Đó là cách hiểu theo tổng thật, khác với cách hiểu phổ biến trên các bảng thống kê. Trước khi đọc bảng nào cũng nên kiểm xem nó dùng quy ước nào: cứ cộng số lượng con của mọi nhóm, ra 10 nhóm đều nhau thì là quy ước cắt hàng chục.
Cũng đừng lẫn với cột “tổng” trên bảng thống kê giải đặc biệt theo ngày. Cột đó ghi tổng của đề đã về để người xem theo dõi chuỗi, cách đọc đã có ở bài thống kê tổng giải đặc biệt. Bài này chỉ nói về dàn số và xác suất.
Xác suất và các con số đi kèm
Đề là 2 số cuối giải đặc biệt, 100 khả năng ngang nhau. Mỗi tổng chiếm 10 khả năng, nên:
- Xác suất một tổng về trong một kỳ: 10%. Trung bình 10 kỳ một lần.
- Xác suất một tổng vắng 10 kỳ liền: 0,9^10 ≈ 34,9%. Hơn một phần ba số lần, tức hoàn toàn bình thường.
- Xác suất một tổng vắng 30 kỳ liền: 0,9^30 ≈ 4,2%. Hiếm với một tổng cho trước, nhưng vì có mười tổng cùng chạy nên nhìn bảng thống kê dài thế nào cũng gặp vài đợt như vậy.
- Gộp năm tổng 0 đến 4 thành “tổng bé”, năm tổng 5 đến 9 thành “tổng lớn”: mỗi bên 50 số, xác suất 50%.
Không tổng nào có lợi thế. Vắng lâu không làm kỳ tới dễ về hơn, vừa về xong cũng không làm kỳ tới khó về hơn; mỗi kỳ quay là một lần bắt đầu lại từ 10%.
Thử tính tiền với một ví dụ giả định
Mức trả đề mỗi nơi một khác; lấy mặt bằng hay được nhắc là 1 ăn 70 để minh họa. Một người đặt 10.000 đồng cho mỗi con của dàn tổng 5:
- Tiền đặt: 10 × 10.000 = 100.000 đồng.
- Đề rơi vào dàn (10%): nhận 700.000 đồng, dư 600.000 đồng.
- Trượt (90%): mất 100.000 đồng.
- Kỳ vọng mỗi kỳ: 0,1 × 700.000 − 100.000 = −30.000 đồng, tức âm 30%.
Kéo dài 30 kỳ, tổng tiền đặt là 3.000.000 đồng, số lần trúng kỳ vọng là 3, tiền nhận kỳ vọng 2.100.000 đồng, thiếu 900.000 đồng. Con số âm 30% này trùng với kỳ vọng của một con đề lẻ và của dàn chạm 19 số ở cùng mức trả. Lý do đơn giản: gom số theo tổng, theo chạm hay theo bất kỳ quy tắc nào khác chỉ thay đổi việc trúng dày hay thưa, còn phần chênh giữa mức trả 70 và mức hòa vốn 100 thì nằm nguyên đó. Các kiểu dàn khác được so sánh ở bài dàn đề.
Đề tổng dùng được vào việc gì
Về mặt mô tả, tổng là một cách tóm tắt gọn: thay vì nhớ 100 con số, người xem bảng nhớ 10 nhóm. Nó tiện cho việc đọc thống kê, cũng như đầu, đuôi hay chẵn lẻ. Về mặt dự đoán, nó không cho thêm thông tin gì, vì kết quả kỳ sau không phụ thuộc vào tổng của kỳ trước.
Trang này đăng kết quả và giải thích thuật ngữ, không nhận cược. Ghi đề là đánh bạc trái phép theo pháp luật Việt Nam và không dành cho người dưới 18 tuổi; hiểu bảng tổng để đọc thống kê cho đúng là đủ, không cần đặt tiền vào để kiểm chứng phép tính ở trên.